महाराष्ट्र सरकारने राज्यातील मुलींच्या उज्वल भविष्यासाठी आणि सक्षमीकरणासाठी ‘लेक लाडकी’ ही अत्यंत महत्त्वाकांक्षी योजना सुरू केली आहे. या योजनेद्वारे गरीब कुटुंबातील मुलींना त्यांच्या जन्मापासून ते १८ वर्षे पूर्ण होईपर्यंत टप्प्याटप्प्याने एकूण १ लाख १ हजार रुपयांची आर्थिक मदत दिली जाते.
१. लेक लाडकी योजनेचे उद्दिष्ट
- मुलींच्या जन्माचे प्रमाण वाढवणे (लिंग गुणोत्तर सुधारणे).
- मुलींच्या शिक्षणास चालना देणे आणि शाळा गळती रोखणे.
- कुपोषण कमी करणे आणि बालविवाहास आळा घालणे.
२. टप्प्याटप्प्याने मिळणारा आर्थिक लाभ
या योजनेअंतर्गत लाभ थेट लाभार्थी मुलीच्या बँक खात्यात जमा केला जातो:
| टप्पा | कधी मिळणार? | मिळणारी रक्कम |
|---|---|---|
| पहिला | मुलीचा जन्म झाल्यावर | ₹५,००० |
| दुसरा | इयत्ता पहिलीत प्रवेश घेतल्यावर | ₹६,००० |
| तिसरा | इयत्ता सहावीत प्रवेश घेतल्यावर | ₹७,००० |
| चौथा | इयत्ता अकरावीत प्रवेश घेतल्यावर | ₹८,००० |
| पाचवा | १८ वर्षे पूर्ण झाल्यावर (शिक्षण चालू असल्यास) | ₹७५,००० |
| एकूण |
३. पात्रता आणि अटी (Eligibility)
- रहिवासी: अर्जदार कुटुंब महाराष्ट्र राज्याचे रहिवासी असावे.
- रेशनकार्ड: कुटुंबाकडे पिवळे किंवा केसरी रेशनकार्ड असणे अनिवार्य आहे.
- जन्म तारीख: ही योजना १ एप्रिल २०२३ रोजी किंवा त्यानंतर जन्मलेल्या मुलींसाठी लागू आहे.
- अपत्य मर्यादा: एका कुटुंबातील जास्तीत जास्त दोन मुलींनाच या योजनेचा लाभ मिळेल. (दुसऱ्या प्रसूतीवेळी जुळी मुले झाल्यास आणि दोन्ही मुली असल्यास त्यांनाही लाभ दिला जातो).
- बालविवाह: मुलीचे वय १८ वर्षांपर्यंत अविवाहित असणे बंधनकारक आहे.
सरकारी योजना माहितीसाठी येथे क्लिक करा
४. आवश्यक कागदपत्रे (Documents)
१. मुलीचा जन्माचा दाखला (Birth Certificate). २. पालकांचे आधार कार्ड. ३. पिवळे किंवा केसरी रेशनकार्ड. ४. पालकांचा उत्पन्नाचा दाखला (वार्षिक उत्पन्न १ लाख रुपयांपेक्षा कमी असावे). ५. बँक पासबुक (मुलीचे किंवा पालकांचे संयुक्त खाते). ६. रहिवासी दाखला. ७. शाळेत प्रवेश घेतल्याचे प्रमाणपत्र (पुढील टप्प्यांसाठी).
हे पण वाचा:
आई कर्ज योजना २०२६: महिला उद्योजकांसाठी १५ लाखांपर्यंत बिनव्याजी कर्ज; अशी आहे अर्ज प्रक्रिया
५. अर्ज कसा करावा? (Application Process)
- ग्रामीण भाग: तुमच्या गावातील अंगणवाडी सेविका यांच्याकडे अर्ज जमा करावा.
- शहरी भाग: जवळच्या एकात्मिक बाल विकास सेवा योजना (ICDS) कार्यालयात संपर्क साधावा.
- ऑनलाइन: महाराष्ट्र सरकारच्या अधिकृत पोर्टलवर किंवा महा-ई-सेवा केंद्रावर जाऊनही ऑनलाइन अर्ज करता येईल.
६. योजनेचा सारांश
‘लेक लाडकी’ योजना ही केवळ आर्थिक मदत नसून मुलींना सन्मानाने जगण्यासाठी दिलेले पाठबळ आहे. ७५,००० रुपयांचा मोठा हप्ता १८ व्या वर्षी मिळणार असल्याने मुलीला उच्च शिक्षणासाठी कोणावरही अवलंबून राहावे लागणार नाही.
महत्त्वाची टीप: जर तुमच्या घरात १ एप्रिल २०२३ नंतर मुलगी जन्माला आली असेल, तर विलंब न करता त्वरित अंगणवाडी केंद्रात जाऊन नोंदणी करा.
