या योजनेअंतर्गत सरकारकडून मुलीच्या जन्मानंतर आर्थिक मदत दिली जाते. या योजनेचा लाभ कसा घ्यावा, कोणती कागदपत्रे लागतील आणि नियम काय आहेत? याची संपूर्ण माहिती खालीलप्रमाणे आहे.
योजनेचे मुख्य स्वरूप आणि आर्थिक लाभ
मुलींचा जन्मदर वाढवणे आणि त्यांच्या आरोग्याचा व शिक्षणाचा दर्जा सुधारणे हा या योजनेचा मुख्य उद्देश आहे.
- पहिली मुलगी असल्यास: जर पहिल्या मुलीच्या जन्मानंतर पालकांनी १ वर्षाच्या आत कुटुंब नियोजन (नसबंदी) शस्त्रक्रिया केली, तर मुलीच्या नावावर ₹५०,००० बँकेत मुदत ठेव (Fixed Deposit) म्हणून जमा केले जातात.
- दोन मुली असल्यास: जर दुसऱ्या मुलीच्या जन्मानंतर पालकांनी ६ महिन्यांच्या आत नसबंदी केली, तर दोन्ही मुलींच्या नावावर प्रत्येकी ₹२५,००० – ₹२५,००० जमा केले जातात.
- इतर लाभ: बँक खात्यावर ₹१ लाख रुपयांचा अपघात विमा आणि ₹५,००० रुपयांची ओव्हरड्राफ्ट सुविधा देखील मिळते.
योजनेसाठी महत्त्वाच्या अटी आणि नियम
- रहिवासी: मुलीचे आई-वडील हे महाराष्ट्राचे कायमस्वरूपी रहिवासी असणे आवश्यक आहे.
- पात्रता गट: ही योजना दारिद्र्य रेषेखालील (BPL) आणि दारिद्र्य रेषेवरील (APL – पांढरे रेशन कार्डधारक) सर्व कुटुंबांतील दोन मुलींपर्यंत लागू असेल.
- मुलीचे वय आणि शिक्षण: या योजनेच्या विम्याचा किंवा पैशांचा अंतिम लाभ घेण्यासाठी मुलगी १८ वर्षे पूर्ण झालेली असावी, तिने किमान १० वी परीक्षा उत्तीर्ण केलेली असावी आणि ती १८ वर्षांपर्यंत अविवाहित असावी.
- विशेष परिस्थिती: दुसऱ्या प्रसुतीच्या वेळी जुळ्या मुली झाल्या, तर त्या दोन्ही मुली या योजनेसाठी पात्र ठरतील. तसेच अनाथ किंवा दत्तक घेतलेल्या मुलीलाही प्रथम मुलगी मानून लाभ घेता येतो.
आवश्यक कागदपत्रे (Documents List)
अर्ज करताना खालील कागदपत्रे सोबत असणे अनिवार्य आहे:
- मुलीचे जन्म नोंदणी प्रमाणपत्र (Birth Certificate).
- माता-पित्यांचे आधार कार्ड (Aadhaar Card).
- आई किंवा मुलीचे बँक खाते पासबुक (बँकेत संयुक्त खाते उघडले जाते).
- तहसीलदार कार्यालयाचा उत्पन्नाचा दाखला (Income Proof).
- रहिवासी दाखला (Address Proof).
- पालकांचे नसबंदी प्रमाणपत्र (कुटुंब नियोजन केल्याचा दाखला).
- पासपोर्ट आकाराचा फोटो आणि मोबाईल नंबर.
ऑनलाईन/ऑफलाईन अर्ज कसा करावा?
या योजनेसाठी अर्ज करण्याची प्रक्रिया अत्यंत सोपी आहे:
- सर्वात आधी महाराष्ट्र सरकारच्या महिला व बाल विकास विभागाच्या अधिकृत वेबसाइटला भेट द्या.
- तेथून ‘माझी कन्या भाग्यश्री योजना’ अर्ज (Application Form) डाऊनलोड करा.
- फॉर्ममधील सर्व माहिती जसे की नाव, पत्ता, बँकेचा तपशील काळजीपूर्वक भरा. (माहिती चुकल्यास अर्ज रद्द होऊ शकतो).
- भरलेल्या अर्जासोबत सर्व आवश्यक कागदपत्रांच्या झेरॉक्स प्रती जोडा.
- हा संपूर्ण अर्ज तुमच्या भागातील महिला आणि बाल विकास कार्यालय, अंगणवाडी केंद्र किंवा संबंधित शासकीय कार्यालयात जमा करा.
निष्कर्ष: शेतकरी आणि सर्वसामान्य कुटुंबातील मुलींच्या पंखांना बळ देण्यासाठी ही योजना एक मोठे वरदान आहे. जर तुमच्या घरात किंवा नात्यात लहान मुलगी असेल, तर उशीर न करता या योजनेचा लाभ नक्की घ्या!
