देशातील सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम उद्योगांना (MSME) बळ देण्यासाठी केंद्र सरकारकडून ‘प्रधानमंत्री मुद्रा योजना’ (PM Mudra Yojana) अधिक प्रभावी आणि डिजिटल करण्यात आली आहे. २०२६ मध्ये या योजनेत एक अत्यंत मोठा आणि महत्त्वपूर्ण बदल करण्यात आला आहे. आता पात्र उद्योजकांना कोणत्याही बँक गॅरंटीशिवाय २० लाख रुपयांपर्यंत कर्ज मिळण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे.
विशेष म्हणजे, या कर्जासाठी घर, जमीन किंवा इतर कोणतीही मालमत्ता गहाण ठेवण्याची गरज नाही. चला तर मग जाणून घेऊया या नवीन नियमांबद्दल आणि अर्ज प्रक्रियेविषयी सर्वकाही.
काय आहे नवीन ‘तरुण प्लस’ (Tarun Plus) श्रेणी?
यापूर्वी मुद्रा योजनेअंतर्गत जास्तीत जास्त १० लाख रुपयांपर्यंतच कर्ज दिले जात होते. मात्र, २०२६ च्या नवीन नियमांनुसार सरकारने “तरुण प्लस” ही नवीन श्रेणी सुरू केली आहे.
हे पण वाचा:
या नागरिकांचे रेशन कार्ड कायमचे होणार बंद; यादीत तुमचे नाव नाही ना? पहा Ration Card Update
- नियम: ज्या उद्योजकांनी पूर्वी “तरुण” श्रेणीअंतर्गत कर्ज घेतले होते आणि त्याची वेळेवर परतफेड केली आहे, त्यांना आता व्यवसाय विस्तारासाठी अतिरिक्त १० लाख रुपयांचे कर्ज मिळू शकते.
- एकूण मर्यादा: Mnew=Mold+Mplus=10 लाख+10 लाख=20 लाख रुपये.
मुद्रा कर्जाच्या ४ प्रमुख श्रेणी (Loan Categories)
व्यावसायिकांच्या गरजेनुसार या योजनेची विभागणी चार टप्प्यांत करण्यात आली आहे:
- शिशु (Shishu): नवीन किंवा अगदी लहान व्यवसाय सुरू करण्यासाठी ₹५०,००० पर्यंत कर्ज.
- किशोर (Kishor): चालू व्यवसाय वाढवण्यासाठी ₹५०,००० ते ₹५ लाख रुपयांपर्यंत कर्ज.
- तरुण (Tarun): स्थिर व्यवसाय विस्तारासाठी ₹५ लाख ते ₹१० लाख रुपयांपर्यंत कर्ज.
- तरुण प्लस (Tarun Plus): यशस्वी आणि जुन्या उद्योजकांसाठी ₹१० लाख ते ₹२० लाख रुपयांपर्यंत कर्ज.
अर्ज प्रक्रिया झाली अधिक डिजिटल (Jan Samarth Portal)
केंद्र सरकारने “जन समर्थ” (Jan Samarth) पोर्टल अधिक आधुनिक केले आहे. आता मुद्रा योजनेची अर्ज प्रक्रिया पूर्णपणे डिजिटल झाली आहे.
- पोर्टलवर तुमचा ‘उद्यम नोंदणी क्रमांक’ (Udyam Registration) टाकताच तुमची व्यावसायिक माहिती आपोआप भरली जाते.
- ओळखीच्या पडताळणीसाठी ई-केवायसी (e-KYC) प्रक्रिया केली जाते.
- ज्या अर्जदारांचा CIBIL स्कोअर चांगला आहे, त्यांना खूप जलद गतीने कर्ज मंजुरी दिली जाते.
आवश्यक ५ महत्त्वाची कागदपत्रे (Documents Checklist):
मुद्रा कर्जासाठी अर्ज करताना प्रामुख्याने खालील कागदपत्रांची आवश्यकता भासते:
- ओळख आणि पत्त्याचा पुरावा (जसे की आधार कार्ड, पॅन कार्ड)
- उद्यम नोंदणी प्रमाणपत्र (Udyam Registration) किंवा उद्योग आधार.
- व्यवसायाच्या बँक खात्याचे मागील ६ महिन्यांचे बँक स्टेटमेंट.
- जीएसटी रिटर्न्स (GST Returns – लागू असल्यास).
- अर्जदाराचा पासपोर्ट साईज फोटो.