महाराष्ट्र शासनाच्या पर्यटन संचालनालयाने महिलांना आर्थिकदृष्ट्या सक्षम करण्यासाठी ‘आई’ महिला पर्यटन धोरण सुरू केले आहे. या योजनेअंतर्गत राज्यातील महिलांना स्वतःचा पर्यटन व्यवसाय सुरू करण्यासाठी किंवा विस्तारण्यासाठी १५ लाख रुपयांपर्यंत बिनव्याजी कर्ज दिले जात आहे.
१. आई कर्ज योजना नक्की काय आहे? (Aai Business Loan)
ही योजना पूर्णपणे महिला केंद्रित असून पर्यटन क्षेत्राशी संबंधित व्यवसायांना प्रोत्साहन देते. या योजनेचे सर्वात मोठे आकर्षण म्हणजे कर्जाचे व्याज सरकार भरते. महिलांना फक्त बँकेकडून घेतलेल्या कर्जाची मुद्दल (Principal) परत करायची आहे, व्याजाचा पूर्ण भार शासन उचलणार आहे.
२. योजनेचा थोडक्यात तपशील
| घटक | माहिती |
|---|---|
| योजनेचे नाव | ‘आई’ महिला पर्यटन धोरण (आई कर्ज योजना) |
| कोणामार्फत | पर्यटन संचालनालय, महाराष्ट्र राज्य |
| मुख्य लाभार्थी | राज्यातील महिला उद्योजिका |
| कर्ज मर्यादा | १५ लाख रुपयांपर्यंत |
| लाभाचे स्वरूप | व्याजाचा परतावा (अर्थात बिनव्याजी कर्ज) |
| अधिकृत पोर्टल | aai-portal.maharashtratourism.gov.in |
३. पात्रता आणि मुख्य अटी
- नोंदणी: व्यवसायाची पर्यटन संचालनालयाकडे अधिकृत नोंदणी असणे अनिवार्य आहे.
- मालकी: व्यवसायाची १००% मालकी महिलेकडेच असावी आणि व्यवस्थापनही तिनेच करावे.
- महिला कर्मचारी: हॉटेल, होम-स्टे किंवा ट्रॅव्हल एजन्सीमध्ये किमान ५०% कर्मचारी महिला असणे आवश्यक आहे.
- हप्ते: व्याजाचा लाभ मिळवण्यासाठी बँकेचे हप्ते वेळेत भरणे गरजेचे आहे.
- विमा सुविधा: पर्यटन क्षेत्रातील महिला कर्मचाऱ्यांचा पहिल्या ५ वर्षांचा विमा हप्ता सरकार भरते.
४. तुम्ही कोणते व्यवसाय सुरू करू शकता?
या योजनेचा लाभ खालील पर्यटन व्यवसायांसाठी घेता येईल:
- होम-स्टे, रिसॉर्ट, लॉज किंवा निवास-न्याहारी सुविधा.
- हॉटेल, उपहारगृह (Restaurant), कॅफे किंवा बेकरी.
- टूर अँड ट्रॅव्हल एजन्सी, ट्रान्सपोर्ट आणि गाईडिंग सेवा.
- कृषी पर्यटन, साहसी पर्यटन किंवा निसर्ग पर्यटन प्रकल्प.
- हस्तकला विक्री केंद्र आणि वेलनेस सेंटर्स (आयुर्वेद/योगा).
५. आवश्यक कागदपत्रे
अर्ज करण्यापूर्वी खालील कागदपत्रे तयार ठेवा: १. ओळखपत्र: पासपोर्ट, मतदार ओळखपत्र किंवा इतर वैध पुरावे. २. पॅन कार्ड. ३. व्यवसाय नोंदणी: शॉप ॲक्ट लायसन्स किंवा जीएसटी प्रमाणपत्र. ४. बँक तपशील: रद्द केलेला चेक (Cancelled Cheque). ५. प्रतिज्ञापत्र: १०० रुपयांच्या स्टॅम्पवर व्यवसाय मालकीचे प्रतिज्ञापत्र. ६. प्रकल्प संकल्पना: व्यवसायाची माहिती देणारा ५०० शब्दांचा अहवाल. ७. शासकीय चलन: gras.mahakosh.gov.in वर भरलेले ५० रुपयांचे चलन.