शेतकरी मित्रांनो, सहकार विभागाने जारी केलेल्या या नवीन कर्जमाफीच्या जीआरमधील ४ सर्वात महत्त्वाचे मुद्दे खालीलप्रमाणे आहेत, जे प्रत्येक शेतकऱ्याने समजून घेणे गरजेचे आहे:
१. २ लाख रुपयांची थेट कर्जमाफी (पात्रता आणि कालावधी)
- कालावधी: ज्या शेतकऱ्यांनी ०१ एप्रिल २०१९ ते ३१ मार्च २०२५ या कालावधीत बँकेकडून अल्पमुदत पीक कर्ज घेतले आहे, ते या योजनेसाठी पात्र आहेत.
- अट: हे घेतलेले कर्ज ३० सप्टेंबर २०२५ पर्यंत थकीत असणे आवश्यक आहे आणि ३१ मार्च २०२६ अखेरपर्यंत त्याची परतफेड झालेली नसली पाहिजे.
- लाभ: तुमच्या एका किंवा अनेक बँकांचे मिळून मुद्दल आणि व्याजासह एकूण थकबाकी २ लाख रुपयांपर्यंत असेल, तर सरकारकडून ती पूर्णपणे माफ केली जाईल. हाच नियम पीक कर्जाचे पुनर्गठन आणि फेर-पुनर्गठन केलेल्या मध्यम मुदत कर्जाला देखील लागू राहील.
२. २०१9 मधील कर्जमाफीचा लाभ घेतलेल्या शेतकऱ्यांसाठी नियम
- नियम: ज्या शेतकरी बांधवांनी यापूर्वी २०१9 मध्ये लागू झालेल्या महात्मा ज्योतिराव फुले शेतकरी कर्जमुक्ती योजनेचा लाभ घेतला होता, त्यांनी हा मुद्दा नीट समजून घ्यावा.
- मर्यादा: मागील योजनेचे लाभार्थी असलेल्या शेतकऱ्यांचे चालू कर्ज (०१ एप्रिल २०१९ ते ३१ मार्च २०२५ दरम्यानचे) जर मुद्दल व व्याजासह ५0,००० रुपयांपर्यंत थकीत असेल, तर त्यांना या नवीन योजनेअंतर्गत जास्तीत जास्त ५०,००0 रुपयांपर्यंतच कर्जमाफी मिळेल. त्यांना २ लाख रुपयांचा लाभ मिळणार नाही.
३. दोन लाखांपेक्षा जास्त कर्ज असल्यास काय करावे? (ओटीएस – OTS नियम)
जर तुमचे एकूण थकीत कर्ज (मुद्दल व व्याज मिळून) २ लाख रुपयांपेक्षा जास्त असेल, तर त्याला एक वेळ समजोता (One Time Settlement – OTS) योजना लागू होईल:
- शेतकऱ्याचा हिस्सा: २ लाख रुपयांच्या वरची जी काही अतिरिक्त रक्कम असेल, ती शेतकऱ्याला आधी स्वतः बँकेत किंवा संबंधित सोसायटीमध्ये जमा करावी लागेल.
- कर्जमाफी कधी होणार?: तुम्ही २ लाखांवरील जास्तीची रक्कम बँकेत भरल्याची खात्री झाल्यावरच सरकार तुमच्या खात्यात २ लाख रुपयांची कर्जमाफी जमा करेल.
- मुदत: २ लाखांवरील ही अतिरिक्त रक्कम बँकेत भरण्यासाठी शेतकरी बांधवांना ३१ मार्च २०२७ पर्यंतची मोठी मुदत देण्यात आली आहे.
४. मागील लाभार्थी आणि ५० हजारांपेक्षा जास्त कर्ज असल्यास नियम
- नियम: ज्या शेतकऱ्यांनी २०१9 मध्ये महात्मा ज्योतिराव फुले योजनेचा लाभ घेतला होता, परंतु त्यांचे सध्याचे थकीत कर्ज ५०,००० रुपयांपेक्षा जास्त आहे, त्यांच्यासाठीही ओटीएस (OTS) चा नियम लागू असेल.
- शेतकऱ्याचा हिस्सा: अशा शेतकऱ्यांना ५०,००० रुपयांच्या वरची जेवढी काही जास्तीची रक्कम असेल, ती आधी स्वतः बँकेत भरावी लागेल. त्यानंतरच त्यांना सरकारच्या वतीने ५०,००0 रुपयांची कर्जमाफी दिली जाईल. ही वरील रक्कम भरण्यासाठी देखील ३१ मार्च २०२७ पर्यंतची मुदत देण्यात आली आहे.
योजनेसाठी आवश्यक गोष्टी
या योजनेचा ऑनलाईन पद्धतीने पूर्ण लाभ घेण्यासाठी शासनाने आधार प्रमाणीकरण (Aadhar Authentication) आणि ‘ऍग्रीस्टॅक’ (AgriStack) पोर्टलवर नोंदणी करून ‘फार्मर आयडी’ (Farmer ID) असणे अनिवार्य केले आहे. त्यामुळे कर्जमाफीच्या प्रक्रियेपूर्वी आपली कागदपत्रे आणि फार्मर आयडी तयार ठेवा.
हे पण वाचा:
खरीप पीक विम्याचे २४८० कोटी मंजूर? खात्यात कधी येणार पैसे? यादी पहा Kharif Pik Vima Update
पुढील भागात आपण काय पाहणार आहोत?: शेतकरी मित्रांनो, हे सर्व नियम थकबाकीदार शेतकऱ्यांसाठी होते. परंतु, जे शेतकरी बँकेचे पीक कर्ज नेहमी वेळेवर आणि प्रामाणिकपणे भरतात, अशा नियमित कर्जदारांना मिळणाऱ्या ५०,००० रुपयांच्या प्रोत्साहनपर अनुदानाच्या अटी आणि शर्ती आपण पुढच्या लेखामध्ये/व्हिडिओमध्ये सविस्तर पाहणार आहोत.
निष्कर्ष: राज्य सरकारची ही योजना राज्यातील गरजू शेतकरी बांधवांना कर्जमुक्त करण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाची ठरणार आहे.
