महाराष्ट्रातील लाखो शेतकरी बांधव सध्या खरीप हंगामातील पीक विम्याच्या (Kharif Pik Vima) पैशांची चातकासारखी प्रतीक्षा करत आहेत. अनेक शेतकरी जेव्हा पीक विमा पोर्टलवर आपले स्टेटस चेक करतात, तेव्हा त्यांना ‘Calculation Awaited’ किंवा ‘0.00’ अशी शून्य रक्कम दिसत असल्यामुळे बळीराजा चिंतेत आहे.
विमा नक्की मिळणार की नाही? विम्याच्या प्रक्रियेत नेमका अडथळा कुठे आहे? आणि मंजूर झालेले पैसे बँक खात्यात कधी जमा होणार? या सर्व प्रश्नांची सविस्तर उत्तरे आपण आजच्या लेखात पाहणार आहोत.
शेतकऱ्यांच्या स्टेटसमध्ये ‘Calculation Awaited’ का दिसत आहे?
जर तुमच्या पीक विमा स्टेटसमध्ये ‘Calculation Awaited’ असा मेसेज येत असेल, तर त्याचा अर्थ असा की तुमच्या महसूल मंडळातील विम्याची रक्कम निश्चित करण्याचे काम अद्याप प्रक्रियेत आहे. याची प्रमुख कारणे खालीलप्रमाणे आहेत:
- विमा कंपन्यांचे तांत्रिक आक्षेप: राज्यातील ५,००0 पेक्षा जास्त पीक कापणी प्रयोगांवर (Crop Cutting Experiments – CCE) विमा कंपन्यांनी तांत्रिक आक्षेप घेतले आहेत.
- प्रलंबित पडताळणी: जोपर्यंत सरकार आणि विमा कंपन्यांमधील हे आक्षेप मिटवले जात नाहीत, तोपर्यंत संबंधित भागातील विम्याचे अंतिम कॅलक्युलेशन पूर्ण होत नाही.
- एक सकारात्मक बाजू: कृषी क्षेत्रातील जाणकारांच्या मते, ज्या भागात ‘Awaited’ दिसत आहे, तिथे नुकसान भरपाई मिळण्याची शक्यता अधिक असते. कारण जिथे जास्त नुकसान झाले आहे, तिथेच कंपन्यांनी आक्षेप नोंदवले आहेत.
या जिल्ह्यांमध्ये प्रक्रियेला विलंब (Technical Issues)
विमा कंपन्यांनी प्रामुख्याने राज्यातील खालील जिल्ह्यांतील महसूल मंडळांच्या आकडेवारीवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले आहे, ज्यामुळे येथील शेतकरी सध्या ‘वेटिंग लिस्ट’वर आहेत:
- मराठवाडा: नांदेड, लातूर, धाराशिव, बीड, जालना, छत्रपती संभाजीनगर.
- विदर्भ: अमरावती, चंद्रपूर, वर्धा, नागपूर.
- पश्चिम महाराष्ट्र: सोलापूर, अहिल्यानगर (अहमदनगर).
विम्याच्या एकूण रकमेतील नेमका गोंधळ काय?
सुरुवातीला खरिपाच्या विम्याची एकूण रक्कम २,४८० कोटी रुपये असल्याचे सांगण्यात आले होते. मात्र, विमा कंपन्यांच्या आक्षेपामुळे आणि ताज्या अहवालानुसार सध्या हा आकडा १,१०० ते १,२०० कोटींच्या आसपास संकुचित झालेला दिसत आहे.
शेतकऱ्यांची मागणी: नुकसानीची एकूण तीव्रता पाहता ही मदत किमान ५,००० कोटी रुपयांच्या वर असायला हवी होती. सरकारने हेक्टरी १७,५०० रुपयांच्या मदतीचे संकेत दिले असले, तरी प्रत्यक्ष वाटपाच्या आकडेवारीत मोठी तफावत जाणवत आहे.
पीक विम्याचे पैसे बँक खात्यात कधी जमा होणार?
विमा वितरणाबाबत सध्या प्रशासकीय स्तरावर आणि कृषी विभागात युद्धपातळीवर हालचाली सुरू आहेत. विम्याच्या संभाव्य तारखा खालीलप्रमाणे असू शकतात:
- डेटा अपडेशन: सध्या पोर्टलवर डेटा दुरुस्त करण्याचे आणि कॅलक्युलेशन पूर्ण करण्याचे काम वेगाने सुरू आहे.
- पैसे जमा होण्याची तारीख: ज्या शेतकऱ्यांच्या अर्जांची प्रक्रिया पूर्ण झाली आहे, त्यांच्या बँक खात्यात थेट लाभ हस्तांतरणाद्वारे (DBT) लवकरच पैसे जमा होण्यास सुरुवात होईल.
- महत्त्वाची अट: ही प्रक्रिया राज्य सरकारने आपला हिस्सा (State Share) विमा कंपन्यांना सुपूर्द केल्यावर आणि अधिकृत शासन निर्णय (GR) निर्गमित केल्यावरच गती पकडेल.
घरबसल्या मोबाईलवर पीक विमा स्टेटस ऑनलाइन कसे तपासावे?
तुम्ही तुमच्या मोबाईलवरून खालील सोप्या स्टेप्स वापरून तुमच्या विम्याची स्थिती तपासू शकता:
1
अधिकृत पोर्टलला भेट द्या
स्टेप १
1.अधिकृत पोर्टलला भेट द्या:स्टेप १.
हे पण वाचा:
GR जाहीर! २ लाखांपर्यंत कर्जमाफी आणि ५०,००० प्रोत्साहन पर अनुदान; सविस्तर नियम व अटी पाहा
सर्वप्रथम प्रधानमंत्री पीक विमा योजनेच्या अधिकृत वेबसाईटला (pmfby.gov.in) भेट द्या.
2
लॉगिन प्रक्रिया पूर्ण करा
स्टेप २
2.लॉगिन प्रक्रिया पूर्ण करा:स्टेप २.
वेबसाईटवरील ‘Check Receipt Status’ किंवा ‘Application Status’ पर्यायावर जाऊन तुमचा मोबाईल नंबर व ओटीपी (OTP) टाकून लॉगिन करा.
हे पण वाचा:
२ लाखांपर्यंत कर्जमाफी! नियमित कर्जदारांना ५०,००० रुपये बोनस; सरकारचा नवीन जीआर जाहीर! Personal Loan
3
हंगामाची निवड करा
स्टेप ३
हे पण वाचा:
घरासाठी १० लाखांच्या गृहकर्जासाठी किती पगार हवा? पाहा मासिक EMI आणि आवश्यक कागदपत्रे SBI Home Loan
3.हंगामाची निवड करा:स्टेप ३.
तुमच्या अर्जाचा वर्ष आणि हंगाम निवडा (उदा. Kharif).
4
रक्कम आणि स्टेटस तपासा
स्टेप ४
4.रक्कम आणि स्टेटस तपासा:स्टेप ४.
शेवटी ‘View’ वर क्लिक करा. येथे तुम्हाला ‘Loss Percentage’ (नुकसानीची टक्केवारी) आणि ‘Payable Amount’ (तुम्हाला मिळणारी मंजूर रक्कम) दिसून येईल.
शेतकऱ्यांसाठी मोलाचा सल्ला
जर तुमच्या भागात पिकांचे मोठे नुकसान झाले आहे, परंतु विमा पोर्टलवर मंजूर रक्कम ‘शून्य’ किंवा अत्यंत कमी (उदा. १००-२०० रुपये) दिसत असेल, तर तातडीने आपल्या तालुका कृषी कार्यालयाशी संपर्क साधावा किंवा संबंधित विमा कंपनीकडे लेखी तक्रार नोंदवावी. आपल्या हक्काच्या पैशासाठी वेळीच जागरूक राहणे अत्यंत गरजेचे आहे.
निष्कर्ष: खरीप पीक विम्याचे कॅलक्युलेशन अंतिम टप्प्यात असून लवकरच पात्र शेतकऱ्यांच्या खात्यावर पैसे वर्ग केले जातील.
